Se considère qu’er occitan ère ja format coma lengua ath torn der an 1000, mès alavetz es persones que sabien escríuer ac hègen abituaument encara en latin. Posteriorament, er occitan comencèc d’èster emplegat en toti es actes dera vida quotidiana.

Er occitan a diferentes modalitats e ua d’eres ei era gascona, parlada en Gasconha e en Aquitània. D’aguesta modalitat proven er aranés, damb un vocabulari fòrça abondiu e bères caracteristiques pròpries, que mòstren era grana riquesa der occitan.

Er aranés ei oficiau en tota Catalonha des der an 2006 damb eth nau Estatut. Abans, des des annades 1980, ère oficiau sonque ena Val d’Aran.

Er Institut d’Estudis Aranesi – Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana, damb era sua sedença en Vielha, ei era maxima institucion encargada des normes ortografiques e gramaticaus e der vocabulari der aranés, sense desbrembar eth gran corròp de modalitats occitanes. Publique cada an novèlles, diccionaris, gramatiques e estudis sus temes diuèrsi en aranés.

Mès a chiques e miques eth latin que se parlaue en cada ua des antiques províncies romanes comencèc a diferenciar-se deth latin parlat en d’autes províncies.

I auie fòrça motius entà aguesta diferenciacion, mès podem remercar qu’es províncies non mantien guaire comunicacion entre eres, e qu’en cada antica província s’installèren pòbles germanics, que provien deth nòrd d’Euròpa e que tanben portauen es sues pròpries lengües, damb eth sòn pròpri vocabulari.

Damb eth pas deth temps, eth latin que se parlaue en cada antica província ère tan desparièr, qu’es parlants ja non se comprenien entre eri, e podem díder que cada un parlaue ua lengua diferenta.

Es lengües romaniques se parlen tanben en d’auti continents, pr’amor que quauqui païsi europèus conquistèren territòris enes cinc continents e i impausèren es sues lengües.

Laguens dera lista de lengües romaniques trobam eth catalan, eth francés, eth castelhan, er italian, eth galaicoportugués, eth romanés, er occitan…

En Euròpa i a d’autes familhes de lengües, coma es germaniques (er anglés o er alemanh), es eslaves (eth rus) o es celtiques.